Bugun...


Tarık R. Konal

facebook-paylas
Yazım kurallarına uymak gerek
Tarih: 31-10-2018 08:59:00 Güncelleme: 31-10-2018 08:59:00


Saygın Arkadaşlarım,
Bugün yayımlanmış bir yazının başlığındaki sözcük “ahlâk” biçiminde yanlış yazılmıştı. Bu yazım yanlışı beni kaygılandırdı.

İçeriği anlamlı olsa da, bir yazıda yazım-anlatım yanlışları varsa, bunlar o yazının iyemine gölge düşürür.
Siz hiç "silah, ilan, plan" gibi sözcüklerde "L" yazacından sonraki yazaçta "düzeltme imi" kullanıldığına tanık oldunuz mu? Hayır.
 Peki, nereden gelmiş us’una bu Arapça sözcüğü "ahlâk" biçiminde yazmak bu yazarın? Bu yazara, düzeltme imi kullanım kurallarını öğretmek gerekiyor.

Düzeltme İmi’ni yanlış kullanan yazarlara göndereceğim bilgileri sizle de paylaşmayı uygun gördüm.

Düzeltme İmi  ( ^ )

1. Arapça, Farsça kaynaklı sözcüklerde “k” ile “g” ünsüzlerinden sonra gelen, “ince okunması gereken” “a” ile “u” ünlüleri üzerine, düzeltme imi konur. Örneğin: dükkân, kâğıt, hikâye, mekân, sükûn, sükût, rüzgâr, yadigâr, ikametgâh, kâh, harekât, nikâh, topyekûn, rengârenk, iskân, makûs, gâvur, kâbus, bekâr, hengâme, efkâr, bestekâr, kâse, zekâ, vekâlet.

2. Yazımları aynı, anlamlarıyla okunuşları ayrımlı olan kimi yabancı sözcüklerde de bu im kullanılır. Örneğin: adet-âdet, alem-âlem, hala-hâlâ,  haya-hayâ, ala-âlâ, dahi-dâhi, aşık-âşık, lal-lâl, varis- vâris, hâkim-hakîm, vakıf-vâkıf, vasi-vâsi, anı-ânı, usul-usûl, rahim-râhim-rahîm, yar-yâr, nazım-nâzım, atıl-âtıl.

3. Arapça, Farsça ile Batı kaynaklı sözcüklerde “L” ünsüzünden sonra gelen “a”,  “u” ünlüleri üzerine düzeltme imi konmaz. Örneğin: lakin, plan, ilan, reklam, selam, layık, plaj, imla, mülakat, felaket, ithalat, istiklal, silah, üslup, lale, laik, klakson, billur, istila, iflas, lahit, lakerda, ahlak, klasik.

4. Özel adlar ile belli yazım biçimleri devlet kuruluşlarınca benimsenmiş olan yer adlarında, bu imin korunması zorunludur. Örneğin: Türkân, Yadigâr, Âli, Agâh, Lâl, Kâmil, Nâzım, Kâzım, Zekâi,  Müjgân, Kâmuran, Gülgûn, Balâ, Lâdik, Emirgân.

5. Osmanlıcada, addan önad-nitem (sıfat) tamlaması yapma eki (nisbet eki), Türkçemizin yazım kurallarında yer almaz. Bu nedenle “ i ” lerin üzerinde kullanılmaz. Örneğin: millî  değil milli, içtimaî değil içtimai, idarî değil idari, edebî  değil edebi, askerî  değil askeri biçiminde yazılır.

Bize yaraşan ise, Türkçemizin -sel -sal ek’inden yararlanıp ulusal, toplumsal, yönetsel, yazınsal, ordusal biçiminde, öz Türkçelerini yazmaktır.

6. Yabancı dillerden dilimize girmiş sözcüklerdeki “uzun ünlü”lerin üzerine de düzeltme imi konmaz.  Örneğin: adalet, rica, şair, vali, hayati, idare sözcükleri, düzeltme imsiz yazılır.

Nasıl Yazılır?

Üstüne düzeltme imi koyacağınız yazacı yazmadan önce “üst”  (shift) ile “3” dokunac’ına (tuş’una) birlikte basın.

Görüntülük’te (ekran) bir im belirmez; ancak sonra “ a ” ya bastığınızda, “ a ” yazacının  “ â ” biçiminde yazıldığı görülür.

Kimi düşündeşlerim bana, “Bu imi kullanmakta zorlanıyoruz. Daha kolay bir yöntem önerir misin? ” diyorlar.

Gerekli açıklamayı yapıyorum:

“Çok kolay; söz konusu bu sözcüklerin yerine, güzelim Türkçemizin sözcüklerini kullanın” diyorum. Düzeltme imi Kâhta, Hakkâri, Hâdi, Nigâr gibi özel isimlerde kesinlikle kullanılacaktır; ancak kâr yerine artınç, râkım yerine denizden yükseklik, dâhi yerine öke, üstüninsan, âşık yerine tutkun;

halkozanı, hikâye yerine öykü, vâkıf yerine bir konudan bilgisi olan, anlayan, âtıl yerine işlevsiz, eylemsiz, nazım yerine koşuk, nâzım yerine düzenleyen gibi güzelim öz Türkçe sözcükleri kullanırsanız, düzeltme imini kullanmak zorunda kalmazsınız.

Yazılarımızın albenisi artsın istiyorsak, öz Türkçe sözcükler kullanmalı; Türkçemizin yazım kurallarına da uymalıyız.

Tarık Konal





FACEBOOK YORUM
Yorum

YAZARIN DİĞER YAZILARI

YAZARLAR
ÇOK OKUNAN HABERLER
SON YORUMLANANLAR
HABER ARŞİVİ
HAVA DURUMU
PUAN DURUMU
Takım O G M B A Y P AV
1 Medipol Başakşehir 6 4 1 1 11 3 13 +8
2 Galatasaray 5 4 1 0 14 6 12 +8
3 Kasımpaşa 5 4 1 0 11 8 12 +3
4 Beşiktaş 5 3 1 1 10 7 10 +3
5 MKE Ankaragücü 6 3 2 1 8 7 10 +1
6 Atiker Konyaspor 5 2 1 2 8 7 8 +1
7 Kayserispor 5 2 1 2 5 4 8 +1
8 Trabzonspor 5 2 2 1 9 6 7 +3
9 Yeni Malatyaspor 5 2 2 1 5 4 7 +1
10 Antalyaspor 5 2 2 1 8 12 7 -4
11 Fenerbahçe 5 2 3 0 5 6 6 -1
12 Göztepe 5 2 3 0 4 5 6 -1
13 Alanyaspor 5 2 3 0 2 9 6 -7
14 Bursaspor 6 0 1 5 4 5 5 -1
15 Sivasspor 5 1 2 2 5 9 5 -4
16 Çaykur Rizespor 5 0 2 3 5 7 3 -2
17 Akhisarspor 5 0 3 2 4 8 2 -4
18 BB Erzurumspor 6 0 4 2 5 10 2 -5
Takım O G M B A Y P AV
1 Gençlerbirliği 3 3 0 0 9 1 9
2 Boluspor 3 2 0 1 4 1 7
3 Giresunspor 3 2 1 0 5 2 6
4 Ümraniyespor 2 2 0 0 4 1 6
5 Adana Demirspor 3 1 1 1 5 3 4
6 Denizlispor 3 1 1 1 4 2 4
7 Eskişehirspor 2 1 0 1 4 2 4
8 Altay 2 1 0 1 3 2 4
9 Gazişehir Gaziantep FK 3 1 1 1 2 2 4
10 İstanbulspor 3 1 1 1 5 9 4
11 Altınordu 3 1 2 0 5 3 3
12 Hatayspor 2 1 1 0 3 2 3
13 Afjet Afyonspor 2 0 1 1 1 2 1
14 Adanaspor 2 0 1 1 1 3 1
15 Balıkesirspor Baltok 2 0 1 1 0 3 1
16 Kardemir Karabükspor 3 0 2 1 1 6 1
17 Elazığspor 2 0 2 0 2 4 0
18 Osmanlıspor FK 3 0 3 0 0 4 0
Takım O G M B A Y P AV
1 Manisa BBSK 2 2 0 0 5 1 6
2 Şanlıurfaspor 2 2 0 0 3 1 6
3 Pendikspor 2 1 0 1 3 0 4
4 Tarsus İdman Yurdu 2 1 0 1 5 3 4
5 Bandırmaspor 2 1 0 1 3 2 4
6 Menemen Belediyespor 1 1 0 0 5 1 3
7 Sivas Belediyespor 1 1 0 0 3 0 3
8 Tuzlaspor 1 1 0 0 2 0 3
9 Fatih Karagümrük 2 1 1 0 3 2 3
10 Bugsaş Spor 1 1 0 0 2 1 3
11 Zonguldak Kömürspor 1 1 0 0 1 0 3
12 Konya Anadolu Selçukspor 2 0 0 2 2 2 2
13 Fethiyespor 1 0 0 1 2 2 1
14 Kahramanmaraşspor 1 0 0 1 1 1 1
15 Kırklarelispor 1 0 0 1 0 0 1
16 Darıca Gençlerbirliği 2 0 1 1 0 2 1
17 Etimesgut Belediyespor 1 0 1 0 0 3 0
18 Tokatspor 2 0 2 0 0 3 0
Takım O G M B A Y P AV
1 Şile Yıldızspor 2 2 0 0 6 1 6
2 Hekimoğlu Trabzon 2 1 0 1 3 2 4
3 Nevşehir Belediyespor 1 1 0 0 4 2 3
4 Tire 1922 1 1 0 0 3 1 3
5 Kozan Belediyespor 1 1 0 0 2 0 3
6 Büyükçekmece Tepecikspor 2 1 1 0 3 2 3
7 Erzin Belediyespor 2 1 1 0 2 1 3
8 Nazilli Belediyespor 1 1 0 0 1 0 3
9 Silivrispor 1 1 0 0 1 0 3
10 Yomraspor 2 1 1 0 1 1 3
11 Batman Petrolspor 2 0 0 2 2 2 2
12 Artvin Hopaspor 1 0 0 1 0 0 1
13 Gebzespor 1 0 0 1 0 0 1
14 Karaköprü Belediyespor 1 0 1 0 2 3 0
15 Ergene Velimeşe 1 0 1 0 1 2 0
16 Erbaaspor 1 0 1 0 0 1 0
17 Körfez Spor Kulübü 2 0 2 0 1 5 0
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 22/09/2018 Yeni Malatyaspor vs Çaykur Rizespor
 22/09/2018 Kayserispor vs Atiker Konyaspor
 22/09/2018 Trabzonspor vs Göztepe
 23/09/2018 Kasımpaşa vs Alanyaspor
 23/09/2018 Akhisarspor vs Galatasaray
 23/09/2018 Antalyaspor vs Sivasspor
 24/09/2018 Fenerbahçe vs Beşiktaş
 28/09/2018 Galatasaray vs BB Erzurumspor
 29/09/2018 Alanyaspor vs Akhisarspor
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 22/09/2018 Hatayspor vs İstanbulspor
 22/09/2018 Ümraniyespor vs Gençlerbirliği
 22/09/2018 Adanaspor vs Boluspor
 22/09/2018 Elazığspor vs Kardemir Karabükspor
 23/09/2018 Eskişehirspor vs Gazişehir Gaziantep FK
 23/09/2018 Afjet Afyonspor vs Balıkesirspor Baltok
 23/09/2018 Altay vs Giresunspor
 29/09/2018 Denizlispor vs Elazığspor
 29/09/2018 Hatayspor vs Altınordu
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 22/09/2018 Sivas Belediyespor vs Konya Anadolu Selçukspor
 22/09/2018 Bugsaş Spor vs Pendikspor
 22/09/2018 Etimesgut Belediyespor vs Manisa BBSK
 22/09/2018 Zonguldak Kömürspor vs Şanlıurfaspor
 22/09/2018 Kırklarelispor vs Bandırmaspor
 22/09/2018 Menemen Belediyespor vs Tarsus İdman Yurdu
 22/09/2018 Tuzlaspor vs Tokatspor
 22/09/2018 Fethiyespor vs Darıca Gençlerbirliği
 22/09/2018 Kahramanmaraşspor vs Fatih Karagümrük
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 22/09/2018 Karaköprü Belediyespor vs Erzin Belediyespor
 22/09/2018 Erbaaspor vs Hekimoğlu Trabzon
 22/09/2018 Kozan Belediyespor vs Artvin Hopaspor
 22/09/2018 Nevşehir Belediyespor vs Körfez Spor Kulübü
 22/09/2018 Ergene Velimeşe vs Batman Petrolspor
 22/09/2018 Gebzespor vs Yomraspor
 22/09/2018 Silivrispor vs Büyükçekmece Tepecikspor
 22/09/2018 Tire 1922 vs Nazilli Belediyespor
resmi ilanlar

Web sitemize nasıl ulaştınız?


GÜNLÜK BURÇ
nöbetçi eczaneler
HABER ARA
Bizi Takip Edin :
Facebook Twitter Google Youtube RSS
YUKARI